Jeśli zmagasz się z opadającą stopą, NFZ refunduje specjalistyczną ortezę, która pomoże Ci wrócić do normalnego chodzenia. Przysługuje Ci orteza typu łuska wykonana z materiałów termoplastycznych, która obejmuje minimum ¾ długości stopy i podtrzymuje ją od strony podeszwowej. To oznacza, że dopłacisz tylko 25 zł zamiast pełnej ceny wynoszącej często 400-600 zł.

Dla dzieci do 18 roku życia orteza jest całkowicie bezpłatna — NFZ pokrywa 100% kosztów do limitu 250 zł. Dorośli pacjenci dopłacają symboliczne 10% wartości limitu, czyli właśnie 25 zł. Ortezę możesz otrzymać raz na 3 lata, co wystarcza przy normalnym użytkowaniu, bo współczesne materiały termoplastyczne są bardzo wytrzymałe.

Refundacja obejmuje ortezę z kodem H.02.02, która została zaprojektowana specjalnie dla osób z porażeniem strzałkowym, uszkodzeniem nerwu strzałkowego czy innymi schorzeniami neurologicznymi powodującymi opadanie stopy. Dzięki tej ortezie znów będziesz mógł chodzić bez potykania się o własną stopę, wchodzić po schodach bez podnoszenia wysoko kolana i nosić normalne buty.

Pierwszym krokiem jest wizyta u neurologa lub ortopedy. Weź ze sobą dokumentację medyczną — wyniki badań EMG (elektromiografii), wypisy ze szpitala, wyniki rezonansu magnetycznego jeśli masz. Lekarz musi wpisać na zleceniu dokładny kod NFZ: H.02.02 oraz rozpoznanie choroby według klasyfikacji ICD-10. Najczęściej będzie to G57.3 (uszkodzenie nerwu strzałkowego) lub G83 (inne zespoły porażenne).

Poproś lekarza o wypisanie zlecenia w dwóch egzemplarzach — jeden zostanie w sklepie medycznym, drugi zachowasz dla siebie. Na zleceniu musi być pieczątka przychodni, pieczątka i podpis lekarza oraz data wystawienia. Zlecenie jest ważne 30 dni, ale warto zrealizować je w pierwszym tygodniu — niektóre sklepy mają kolejki do technika ortopedy.

Ze zleceniem idź do sklepu medycznego, który ma umowę z NFZ. Zadzwoń wcześniej i umów się na pomiar — technik ortopeda potrzebuje około 30 minut na dokładne dopasowanie. Weź ze sobą buty, w których najczęściej chodzisz oraz skarpetki, jakie nosisz na co dzień. Technik zmierzy obwód łydki, długość stopy i sprawdzi zakres ruchu w stawie skokowym.

Po pomiarach orteza zostanie wykonana na zamówienie — czeka się zwykle 5-10 dni roboczych. Przy odbiorze technik nauczy Cię zakładania ortezy, pokaże jak regulować paski i sprawdzi, czy dobrze leży w bucie. Pierwsze dni noś ortezę po 2-3 godziny, stopniowo wydłużając czas. Po tygodniu powinieneś móc nosić ją przez cały dzień bez dyskomfortu.

W praktyce warto zapytać o ortezę z włókna węglowego lub materiałów hybrydowych — często mieszczą się w limicie NFZ, a są znacznie lżejsze od standardowych. Różnica 100-150 gramów to dużo, gdy nosisz ortezę cały dzień. Niektóre modele mają specjalne wykończenie od wewnątrz, które zapobiega otarciom — warto o to zapytać przy przymiarce.

Jeśli potrzebujesz ortezy na obie nogi, NFZ refunduje dwie sztuki — każdą z osobnym zleceniem. Lekarz może wypisać oba zlecenia podczas jednej wizyty. Pamiętaj też, że jeśli orteza ulegnie zniszczeniu przed upływem 3 lat z powodu zmian w stanie zdrowia (np. znaczny przyrost lub spadek wagi), możesz starać się o nową na podstawie zaświadczenia lekarskiego.

Sklepy medyczne często oferują droższą ortezę aktywną lub dynamiczną z systemem sprężyn. Jeśli cena przekracza limit NFZ, zapytaj o dofinansowanie z PFRON lub MOPS — osoby z orzeczeniem o niepełnosprawności mogą otrzymać dodatkowe środki. Niektóre fundacje również pomagają w dopłatach do lepszych modeli ortez.

Standardowa orteza na opadającą stopę kosztuje 400-600 zł bez refundacji. Z kodem H.02.02 NFZ pokrywa 250 zł. Dla dorosłego pacjenta oznacza to dopłatę tylko 25 zł do ortezy w podstawowej wersji. Jeśli wybierzesz model za 400 zł, dopłacisz 175 zł (400 zł minus 225 zł refundacji NFZ).

Dla dziecka kalkulacja jest prostsza — NFZ pokrywa 100% do limitu 250 zł. Orteza dziecięca zwykle kosztuje 350-450 zł, więc rodzic dopłaca tylko różnicę ponad limit, czyli 100-200 zł. Warto pamiętać, że dzieci szybko rosną, ale 3-letni okres między refundacjami zwykle wystarcza na 2-3 rozmiary w górę.

Ortezy z włókna węglowego czy materiałów aktywnych kosztują 600-900 zł. Po odjęciu refundacji dopłata wynosi 375-675 zł dla dorosłych. To nadal znacznie taniej niż pełna cena, a komfort użytkowania jest nieporównywalnie lepszy — orteza waży połowę mniej i lepiej współpracuje podczas chodzenia.

Tak, możesz wybrać dowolną ortezę spełniającą wymagania medyczne określone na zleceniu. NFZ refunduje swoją część (225 zł dla dorosłych, 250 zł dla dzieci), a Ty dopłacasz resztę. Sklep medyczny wystawi fakturę z wyszczególnieniem kwoty refundacji i Twojej dopłaty. Warto porównać kilka modeli — czasem za dopłatę 100-200 zł dostaniesz ortezę znacznie lżejszą i wygodniejszą, którą będziesz nosić przez kolejne 3 lata.

Zlecenie na ortezę jest ważne 30 dni od daty wystawienia. Jeśli nie zdążysz go zrealizować, musisz wrócić do lekarza po nowe. Niektórzy lekarze wystawiają zlecenie z datą późniejszą na prośbę pacjenta, jeśli wiesz, że np. wyjeżdżasz. W wyjątkowych sytuacjach (pobyt w szpitalu, kwarantanna) sklep może przyjąć zlecenie do 60 dni, ale wymaga to dodatkowych wyjaśnień i nie każdy sklep się zgodzi.

Zlecenie możesz zrealizować tylko w sklepie, który ma podpisaną umowę z NFZ na zaopatrzenie ortopedyczne. Listę takich sklepów znajdziesz w oddziale wojewódzkim NFZ. W praktyce większość dużych sklepów medycznych ma taką umowę. Możesz też zapytać w przychodni — rejestrator zwykle wie, gdzie pacjenci realizują zlecenia. Pamiętaj, że nie każdy sklep ma technika ortopedę na miejscu — niektóre współpracują z technikami przyjeżdżającymi w określone dni.

Prawidłowo używana orteza termoplastyczna służy 3-5 lat. Po tym czasie materiał może stracić elastyczność, paski się wycierają, a rzepy przestają dobrze trzymać. Dlatego NFZ refunduje nową ortezę co 3 lata. Jeśli intensywnie uprawiasz sport lub dużo chodzisz, orteza może zużyć się szybciej. Wtedy warto rozważyć zakup drugiej ortezy ze środków własnych — na zmianę, żeby każda miała czas wyschnąć i odpocząć.

Większość pacjentów z opadającą stopą odzyskuje możliwość normalnego chodzenia już po kilku dniach noszenia ortezy. Przestajesz potykać się o własną stopę, możesz chodzić po nierównym terenie i wchodzić po schodach bez wysokiego unoszenia kolana. Po 2-3 tygodniach adaptacji pacjenci wracają do jazdy na rowerze, spacerów po lesie, a nawet łagodnych form sportu. Orteza nie leczy przyczyny opadania stopy, ale skutecznie kompensuje brak siły mięśni, pozwalając żyć normalnie.

Do realizacji zlecenia potrzebujesz: oryginał zlecenia od lekarza z pieczątkami, dowód osobisty, dla dzieci — legitymację szkolną lub inny dokument potwierdzający wiek. Sklep poprosi o podpisanie oświadczenia, że nie realizowałeś zlecenia na ten sam wyrób w ciągu ostatnich 3 lat. Przy odbiorze podpisujesz protokół odbioru i potwierdzenie dopasowania ortezy. Zachowaj kopie dokumentów — przydadzą się przy kolejnej refundacji za 3 lata.