Jeśli cierpisz na chorobę zwyrodnieniową stawu kolanowego (osteoarthritis – OA), NFZ refunduje specjalną ortezę odciążającą. To urządzenie, które przenosi część obciążenia z chorego miejsca na zdrowe części stawu, dzięki czemu możesz chodzić bez bólu i uniknąć szybkiej operacji.
Zgodnie z kodem H.03.05, przysługuje Ci orteza odciążająca staw kolanowy typu OA z limitem refundacji 1000 złotych. Możesz ją otrzymać raz na 3 lata. Jeśli jesteś osobą dorosłą, dopłacisz tylko 200 złotych – to oznacza, że NFZ pokrywa 80% kosztów. Dla dzieci do 18 roku życia orteza jest całkowicie bezpłatna – rodzice nie dopłacają ani złotówki.
W praktyce oznacza to, że za ortezę wartą nawet 1200-1500 złotych zapłacisz jedynie 200 złotych własnej dopłaty plus ewentualną różnicę ponad limit. To ogromna oszczędność, szczególnie że takie ortezy bez refundacji kosztują często ponad 2000 złotych. Pamiętaj, że limit 1000 złotych to kwota, którą NFZ przekaże bezpośrednio do sklepu medycznego – Ty płacisz tylko swoją część.
Pierwszym krokiem jest wizyta u ortopedy. Koniecznie weź ze sobą aktualne badania – RTG kolana (nie starsze niż 6 miesięcy) lub rezonans magnetyczny, jeśli masz. Lekarz musi zobaczyć stopień zmian zwyrodnieniowych. Podczas wizyty poproś o wypisanie zlecenia na ortezę odciążającą typu OA z dokładnym kodem H.03.05. Ważne – zlecenie poproś w dwóch egzemplarzach, jeden zostanie w sklepie, drugi zachowasz dla siebie.
Ze zleceniem udaj się do oddziału NFZ. Weź ze sobą dowód osobisty i zlecenie od lekarza. W NFZ potwierdzą uprawnienia do refundacji – sprawdzą czy nie korzystałeś z tej refundacji w ciągu ostatnich 3 lat. Procedura trwa około 15 minut. Pracownik NFZ postawi pieczątkę na zleceniu i wpisze datę – od tego momentu masz 30 dni na realizację, ale lepiej nie zwlekać.
Z potwierdzonym zleceniem idź do sklepu medycznego. Wybierz taki, który ma umowę z NFZ na realizację zleceń ortopedycznych. Pracownik sklepu pomoże dobrać odpowiedni rozmiar i model ortezy. Podczas przymiarki zwróć uwagę na komfort – będziesz nosić ortezę przez wiele godzin dziennie. Jeśli cena wybranego modelu przekracza 1000 złotych plus Twoja dopłata 200 złotych, zapłacisz dodatkowo różnicę.
Odbiór ortezy następuje zazwyczaj tego samego dnia lub następnego, jeśli trzeba zamówić konkretny rozmiar. Pracownik sklepu pokaże jak zakładać ortezę, jak regulować paski i na co zwrócić uwagę. Poproś o instrukcję obsługi po polsku i informację o konserwacji. Pamiętaj, żeby podpisać potwierdzenie odbioru – to ważny dokument dla NFZ.
Choć zlecenie jest ważne 30 dni, warto zrealizować je w pierwszym tygodniu. Dlaczego? Sklepy często mają ograniczoną liczbę ortez na stanie, szczególnie w mniej popularnych rozmiarach. Jeśli czekasz do ostatniej chwili, może się okazać, że trzeba będzie zamawiać ortezę, a to oznacza ryzyko przekroczenia terminu.
Jeśli cena ortezy znacznie przekracza limit NFZ, zapytaj w PFRON o dodatkowe dofinansowanie. Osoby z orzeczeniem o niepełnosprawności mogą otrzymać dopłatę do sprzętu ortopedycznego. Warto też sprawdzić w swojej gminie – niektóre ośrodki pomocy społecznej mają programy wsparcia dla osób z problemami narządu ruchu.
Przy wyborze ortezy zwróć uwagę nie tylko na cenę, ale na wykończenie. Niektóre modele w podobnej cenie mają lepsze materiały – oddychające, niepowodujące odparzeń. Podczas przymiarki sprawdź czy szyny boczne nie uciskają, czy rzepy są dobrej jakości (będziesz je zapinać setki razy), czy poduszki odciążające są w odpowiednich miejscach. Te detale mają ogromne znaczenie przy codziennym użytkowaniu.
Nie wszyscy lekarze wiedzą o kodzie H.03.05 dla ortez OA – niektórzy wypisują zwykły stabilizator z niższym limitem refundacji. Jeśli masz potwierdzoną chorobę zwyrodnieniową, poproś konkretnie o ortezę odciążającą typu OA. To zupełnie inny wyrób niż zwykły stabilizator – ma specjalną konstrukcję, która faktycznie odciąża chory przedział stawu.
Dla osoby dorosłej kalkulacja wygląda następująco: cena ortezy odciążającej typu OA to zazwyczaj 1200-1800 złotych. NFZ refunduje 1000 złotych, Ty dopłacasz obowiązkowe 200 złotych. Jeśli wybierzesz model za 1200 złotych, zapłacisz dokładnie 200 złotych. Przy droższym modelu za 1500 złotych, Twoja dopłata to 200 złotych plus 300 złotych ponad limit, czyli razem 500 złotych.
Dla dziecka sytuacja jest jeszcze korzystniejsza – NFZ pokrywa 100% kosztów do limitu 1000 złotych. Oznacza to, że za ortezę kosztującą do 1000 złotych rodzice nie płacą nic. Jeśli wybiorą model droższy, dopłacają tylko różnicę ponad limit. Na przykład przy ortezie za 1300 złotych, dopłata wyniesie tylko 300 złotych.
W praktyce za 200 złotych (dorośli) lub 0 złotych (dzieci) otrzymujesz profesjonalny sprzęt medyczny, który bez refundacji kosztowałby minimum 1200 złotych. To naprawdę dobra inwestycja w zdrowie, szczególnie że orteza może uchronić przed koniecznością operacji lub znacznie ją opóźnić. Wiele osób dzięki ortezie odciążającej wraca do normalnej aktywności – spacerów, pracy, zajęć domowych bez bólu.
Tak, możesz wybrać dowolny model ortezy odciążającej typu OA dostępny w sklepie. NFZ zawsze refunduje swoją część (800 złotych dla dorosłych, 1000 złotych dla dzieci), a Ty dopłacasz swoją część (200 złotych dla dorosłych, 0 złotych dla dzieci) plus ewentualną różnicę w cenie. Przykładowo, jeśli wybierzesz ortezę za 1800 złotych będąc osobą dorosłą, zapłacisz 200 złotych swojej dopłaty plus 600 złotych różnicy, razem 800 złotych. Warto dopłacić do lepszego modelu jeśli ma dodatkowe funkcje jak regulacja kąta zgięcia czy lepsza stabilizacja.
Zlecenie potwierdzone przez NFZ jest ważne 30 dni od daty potwierdzenia. Jeśli nie zrealizujesz go w tym czasie, przepada – musisz wrócić do lekarza po nowe zlecenie i ponownie iść do NFZ. Niektóre oddziały NFZ mogą przedłużyć termin realizacji, ale tylko w uzasadnionych przypadkach (np. choroba, brak rozmiaru w sklepie). Lepiej nie ryzykować – realizuj zlecenie jak najszybciej. Pamiętaj też, że sklep potrzebuje czasem 2-3 dni na sprowadzenie konkretnego rozmiaru.
Nie w każdym – tylko w sklepie, który ma podpisaną umowę z NFZ na realizację zleceń na wyroby medyczne. Listę takich sklepów znajdziesz w oddziale NFZ lub możesz zapytać telefonicznie. Większość dużych sklepów medycznych ma takie umowy. Warto odwiedzić 2-3 sklepy przed realizacją – porównasz modele, ceny i jakość obsługi. Pamiętaj, że zmiana sklepu po rozpoczęciu realizacji zlecenia jest niemożliwa.
Orteza z regulacją kąta (nazywana też ortezą ROM lub zegarową) pozwala stopniowo zwiększać zakres ruchu kolana. Na początku, szczególnie po operacji czy urazie, lekarz ustawi małe zgięcie, np. 30 stopni. Co tydzień lub dwa zwiększasz zakres o 10-15 stopni, aż dojdziesz do pełnego zgięcia. Ortezę nosisz przez cały dzień, zdejmujesz tylko na noc i do mycia. Ważne – zawsze zakładaj ją na cienką bawełnianą odzież, nigdy bezpośrednio na skórę. Regulację kąta pokazuje specjalista w sklepie, ale zasada jest prosta – odkręcasz śrubkę przy zawiasie, ustawiasz żądany kąt na skali, dokręcasz.
Po artroskopii najczęściej zalecana jest orteza z regulacją kąta zgięcia (ROM). Pozwala ona kontrolować zakres ruchu w pierwszych tygodniach po zabiegu, co chroni naprawione struktury. Jeśli podczas artroskopii usuwano część łąkotki lub wykonywano rekonstrukcję więzadeł, orteza odciążająca typu OA może być idealna – odciąży operowany przedział stawu. Konkretny typ ortezy zawsze określa operujący ortopeda. Z refundacją NFZ (kod H.03.05) dopłacisz tylko 200 złotych do ortezy wartej 1000-1500 złotych. Większość pacjentów po artroskopii nosi ortezę 4-8 tygodni, stopniowo zwiększając obciążenie.